Accesibilidade web: non é un extra, é o traballo
Hai unha tentación moi común cando se fala de accesibilidade web, e é tratala como esa tarefa que se fai ao final, se queda tempo e se o cliente a pide. Levo anos pensando que iso está mal enfocado, porque unha web accesible non é unha web cun engadido: é unha web ben feita. E a maioría das veces, ademais, non custa tanto.
De que falamos
A accesibilidade é o grao en que calquera persoa, con independencia das súas capacidades, pode usar o que construíches. O deseño universal vai un paso máis alá e busca que o produto sirva para todos desde o principio, sen ter que adaptalo despois para ninguén en concreto.
Non é unha cuestión menor nin un capricho: no ámbito das telecomunicacións está regulada por lei. E detrás desa lei hai un principio bastante razoable, que é que a información debe estar ao alcance de calquera.
As pautas: as WCAG
O marco de referencia son as WCAG, as pautas de accesibilidade do contido web do W3C. Apóianse en catro principios que convén memorizar, porque resumen case todo:
- Perceptible: a información ten que poder percibirse, con texto alternativo, contraste suficiente, etc.
- Operable: ten que poder usarse, con teclado, sen depender só do rato.
- Comprensible: o contido e o funcionamento han de ser entendibles.
- Robusto: ten que funcionar con distintas tecnoloxías de asistencia.
Dentro disto hai tres niveis de conformidade: A, AA e AAA, de menos a máis esixente. O obxectivo sensato, e o que adoito pór como mínimo, é AA.
Os sete principios do deseño universal
Houbo un arquitecto, Ron Mace, que xa nos anos oitenta expuxo algo que aos informáticos nos serve tal cal. Os seus sete principios son: uso equiparable, uso flexible, simple e intuitivo, información perceptible, tolerancia ao erro, pouco esforzo físico e tamaño e espazo suficientes. Léndoos con ollos de programador, non sobra ningún.
O que se fai no día a día
Baixando ao concreto, hai un feixe de cousas que marcan a diferenza e que se poden facer sen montar ningún proxecto á parte:
- Contraste suficiente en textos, botóns e ligazóns.
- Foco visible: que ao navegar co teclado se vexa onde estás. Dá moita rabia perder o foco pola páxina.
- Navegación por teclado: todo o interactivo ha de poder alcanzarse e usarse sen rato.
- Textos alternativos nas imaxes que acheguen algo, e baleiros nas decorativas.
- Formularios con etiquetas asociadas de verdade, e mensaxes de erro que expliquen que pasa.
- Un idioma declarado na páxina, e unha orde de encabezados coherente.
Por que paga a pena
Porque unha web accesible é, case sempre, unha web máis usable para todos. O contraste que axuda a quen ve pouco tamén axuda a quen mira o móbil a pleno sol. O foco visible e o teclado axudan a quen navega rápido e non quere soltar as mans. E os formularios ben etiquetados axudan a todo o mundo a non equivocarse.
É, no fondo, o mesmo criterio que aplico a outras cousas do oficio: se algo está ben feito, nótase en todos os casos, non só no caso para o que o pensaches.